Rak debelog crijeva - kako otkriti i prepoznati, simptomi

Rak debelog crijeva može započeti u njegovom početnom dijelu koji se nastavlja na tanko crijevo (cekum), u glavnom dijelu debelog crijeva (kolon) ili u donjem dijelu debelog crijeva (rektum). Bolest uglavnom započinje postupno i u većini slučajeva klinički se manifestira znakovima poremećaja crijevne funkcije (zatvor, proljev, promjene debljine stolice), nalazom krvi i/ili sluzi u stolici te općom slabošću, gubitkom tjelesne težine i slabokrvnošću (anemijom).

Napredovanjem bolesti, osim crijevne stjenke, bolest zahvaća okolne limfne čvorove, a kasnije se širi i na udaljena područja kao što su jetra, pluća i kosti. Tada se mogu javiti smetnje koje su odraz zahvaćenosti tih organa (bol i lomovi kostiju, žutica, kašalj, zaduha).

Prognoza bolesti uvelike ovisi o njezinoj proširenosti u trenutku dijagnosticiranja te o pravovremeno započetoj terapiji. Zbog toga su preventivni pregledi i testovi s ciljem ranog otkrivanja raka debelog crijeva izrazito važni, osobito u populaciji s povećanim rizikom (starija dob, polipi, bolest u obitelji).

U Hrvatskoj se pod pokroviteljstvom Ministarstva zdravstva i socijalne skrbi provodi nacionalni program ranog otkrivanja raka debelog crijeva. Program uključuje probir (screening) populacije u dobi od 50 do 74 godine testom okultnog (nevidljivog) fekalnog krvarenja. Test predstavlja najjednostavniju metodu brzog otkrivanja bolesti u izlječivoj fazi. Osobe uključene u probir na kućnu adresu dobivaju pribor s uputama za uzimanje uzorka stolice za analizu. Uz to se popunjava i anketa koja daje podatke o ispitanikovom zdravstvenom stanju i čimbenicima rizika. Ako se testom otkriju oku nevidljivi tragovi krvi u stolici, što može biti prvi znak bolesti, osoba će dobiti poziv za daljnje pretrage. One uključuju kolonoskopiju ili rektoskopiju tj. pregled debelog crijeva savitljivom cijevi s kamerom koja se uvodi kroz analni otvor.